pixMówiąc o obrazie video z reguły wymienia się tylko proporcje 4×3 lub 16×9, lub rozdzielczości np. 1024 piksele na 768pikseli. Ta wiedza wystarczyłaby gdybyśmy mówili o grafice wykonanej np. w Photoshopie czy jakimkolwiek innym programie graficznym. Dla grafika sytuacja jest prosta – wiedząc o rozdzielczości (x pikseli na y pikseli) jesteśmy w stanie powiedzieć, jakie proporcje ma obraz – w sytuacji pracy z „ruchomym obrazem” (film, animacja) sytuacja juz nie jest tak do końca jasna i prosta.

 

 

Na to jak będzie wyglądał nasz obraz składają się trzy czynniki:

– image (picture) aspect ratio (IAR) – proporcje obrazu, stosunek wysokości do szerokości

– pixel aspect ratio(PAR) – proporcje piksela, stosunek wysokości do szerokości

-display aspect ratio (DAR) – proporcje, (której składowymi są IAR i PAR) ekranu, na którym jest wyświetlany obraz

Problem nam się pojawia w momencie, gdy chcemy wyświetlić obraz z jednego środowiska (z danymi proporcjami piksela i obrazu) na monitorze przeznaczonym pod inny standard.

Jak się przed tym uchronić?

Należy zapoznać się ze standardami i pilnować tych szczegółów.

 

1. Image aspect ratio (IAR)

 

Stosunek szerokości obrazka do jego wysokości. Mając obrazek o wielkości 400 na 300 pikseli otrzymujemy IAR 1.33 z prostego równania 400 dzielimy przez 300. Żeby jednak jeszcze bardziej skomplikować tę sytuację korzysta się z kilku systemów na określenie IAR i tak może to być wspomniane przeze mnie 1.33, może to być również 4×3 lub 4:3 oznacza to dokładnie to samo. Taka sama sytuacja jest z określeniem IAR widescreen (szerokiego obrazka) 1.78, 16×9 oraz 16:9 znaczą dokładnie to samo.

 

2. Pixel aspect ratio (PAR)

 

Stosunek szerokości piksela do jego wysokości. Tu właśnie pojawiają się schody, nie tylko dla początkujących w dziedzinie „ruchomych obrazków?, ale również dla grafików. Dla nich piksel jest jeden – kwadratowy i nie może być inaczej. A jednak… ze względu na różne standardy przesyłu sygnału i możliwości odbiorników – ale to temat na zupełnie oddzielny artykuł, więc nie będę się rozwodził – powstało kilka standardów PAR. I nie jest prawdą, że istnieje tylko jedynie słuszny piksel PAR 1.0 – kwadratowy.

Rozpoczynając od najpopularniejszych standardów telewizyjnych PAL (standard europejski) posiada piksel 1.1, Za to standard NTSC (standard Amerykański) to piksel 0.9. Nie musimy się tym przejmować póki używamy takich standardów w ich środowisku, (czyli np. tylko kamer pal w telewizji dostosowanej do tego standardu bez żadnych grafik czy efektów), problemy pojawiają się, gdy chcemy np. w polskiej telewizji pokazać film w standardzie NTSC ( wtedy oczywiście pojawiłby się kolejny problem związany z przeplotem, oraz ilością klatek na sekundę FPS, ale to również temat na zupełnie oddzielny artykuł). W takim przypadku obraz będzie zniekształcony. I tu przechodzimy do trzeciego czynnika wpływającego na kształt obrazu:

 

3. Display Aspect Ratio (DAR)

 

Proporcje obrazu są wynikową stosunku IAR do PAR. Tu właśnie się pojawia problem, ponieważ często znając IAR i posiadając monitor z odpowiadającym mu DAR nie bierzemy pod uwagę PAR, co powoduje wspomniane wcześniej zniekształcenia. Dlatego tez, aby określić DAR musimy pomnożyć PAR przez IAR np. Chcąc określić parametr DAR monitora (telewizora, materiału wejściowego) dla standardu PAL nie wystarczy znać tylko proporcji czy rozdzielczości obrazu. Obraz PAL to 720 pikseli na 576 pikseli, czyli jego IAR to 1.25 i wyświetlenie obrazu o takim parametrze na ekranie telewizora w standardzie PAL spowoduje, iż wszelkie kule, koła będą wydłużone. Do określenia odpowiedniego DAR (Display Aspect Ratio) potrzebujemy pomnożyć IAR(Image Aspect Ratio) przez PAR(Pixel Aspect Ratio. Czyli:

[PAL IAR=(1.25)] x [PAL PAR=(1.1)] =1.33 czyli obraz PAL

Całe szczęście nowe standardy takiej jak hdtv korzystają już tylko z kwadratowych pikseli o PAR 1.0 co bardzo ułatwia pracę.

I to byłoby na tyle… gdyby nie nasz kochany Adobe.

Firma Adobe przed wydaniem pakietu CS4 stwierdziła, iż standardy, z których dotychczas korzystali przez te wszystkie lata nie są zbyt dokładne i korzystanie z nich prowadzi do zniekształceń. Dlatego tez w pakiecie CS4 znajdują się inne standardy PAR oraz IAR.

Poniżej przedstawiam tabele (zaczerpnięte z oficjalnej pomocy pakietu Adobe CS4) zmian:

pixpar

pixiar

Tyle teorii… kiedy i gdzie może się ona wam przydać a kiedy nie?

O PAR musicie pamiętać zawsze, gdy pracujecie z kamerami i materiałem z nich i łączycie go z grafiką, animacją. Ważna jest również informacja, że każdy komputer widzi świat tak jak graficy komputerowi… tylko w kwadratowych pikselach. Oczywiście każdy szanujący program edycyjni post produkcyjny (Adobe Premiere,  After Effects,  Final Cut etc.) wyposażony jest w mechanizm odpowiednio interpretujący piksele. Bywa jednak różnie z wszelkiego rodzaju playerami i wideo konwerterami one nie zawsze odpowiednio rozumieją proporcje piksela, wtedy zobaczymy, że materiał może być wydłużony, lub spłaszczony. Rozwiązaniem tego jest zamiana PAL czy NTSC pikseli na kwadratowe piksele, pamiętając o tym, iż musimy zmienić ilość pikseli, czyli IAR. Poniższe zestawienie to wyjaśnia.

Format Wideo Oryginalny piksel Kwadratowy piksel
DV PAL 4X3 720×576 768×576
DV PAL Widescreen 720×576 1024×576
DV NTSC 720×486 720×540

 

Jeśli zaś zaczynamy realizować zlecenia np. dla telewizji to najlepszym rozwiązaniem jest dołączenie do komputera telewizora pracującego w standardzie, dla jakiego produkujemy/tworzymy. To nas ustrzeże przed jakimikolwiek wpadkami związanymi ze zniekształconym obrazem.

W tym artykule tak naprawdę mogłem tylko dotknąć wierzchołka góry lodowej, jaką jest umiejętne poruszanie się w standardach wideo i filmowych. Jest to swoista pigułka z informacjami, które raczej wystarczą każdemu początkującemu filmowcowi czy grafikowi, a czasem i osobie, która na profesjonalnym poziomie się zajmuje np. motion designer. Jednak każdego, kto chce wgryźć się w temat, i poznać od podszewki wszelkie zagadnienia związane z pikselami, rozdzielczościami, standardami wideo i innymi takimi odsyłam do poniższych źródeł internetowych.  Zanim jednak zaczniecie się wgryzać pragnę podziękować za uwagę- mam nadzieję, że informacje z mojego artykułu ?wyprostują? myślenie wielu z Was i pozwolą się ustrzec przed wieloma niepotrzebnymi problemami wynikającymi z braków tej wiedzy – i zaprosić do komentowania, zadawania pytań, proponowania zagadnień-tematów, o jakich chcielibyście przeczytać w serwisie i odwiedzania naszej strony.

Więcej na temat:

http://help.adobe.com/en_US/AfterEffects/9.0/WS3878526689cb91655866c1103906c6dea-7f3aa.html

http://en.wikipedia.org/wiki/Pixel_aspect_ratio

http://library.creativecow.net/articles/gerard_rick/pixel_madness.php

http://docs.info.apple.com/article.html?artnum=36836